Bitlis Kent Belleği
Sağlık

Sağlık

Osmanlı dönemi Bitlis’teki sağlık hizmetlerini içeren belgeler.

Bitlis vilayeti dâhilinde özellikle 19 ve 20. yüzyıllarda baş gösteren hastalıklar ve bu hastalıklara karşı alınmaya çalışılan önlemler görülmesi gereken çok önemli hususların başında gelmektedir. Bölgenin bugün de olduğu gibi o gün de Osmanlı ülkesinin çok fazla gelişme gösteremeyen bir coğrafyasında olması, Bitlis’in sağlık yatırımlarından, doktor, eczacı, ebe gibi personelden de uzun süre mahrum kalmasına sebep olmuştur. Bilinen bir gerçektir ki; Amerikan Protestan rahiplerinin misyon faaliyetleri için 1855 yılında Bitlis’e gelmesi ve bölgedeki ilk misyoner istasyonunun kurulmasıyla, birçok alanda olduğu gibi sağlık hizmetlerinde de bölgedeki öncü rolü, Amerikalı misyonerler üstlenmişlerdir. Bitlis’te II. Abdülhamit döneminde tam manasıyla oluşturulan vilayet teşkilatıyla birlikte, Osmanlı Mekatib-i Askeriyesinde yetişen birçok gayr-i müslim doktor ve eczacı, uzun yıllar sonra profesyonel olarak devlet adına tıp hizmetini yürütmeye başlamışlardır. Bu ilk atama devresi bölge ve Bitlis adına çok yararlı olmamış, askeri personel olan doktor ve eczacılar, Bitlis’te daimi hizmet yürütememişlerdir. Buna ek olarak, görevlendirilen ilk doktor ve eczacılar ekseriyetle maaşlarını ve yol harcırahlarını dahi zamanında alamamış, kendilerine ödenecek ve ya ayrılacak olan bütçe de devlet organları tarafından bir türlü tedarik edilememiştir. İlk devrenin akabinde gelişen süreçte ise; tıp mekteplerinde yetişmeye başlayan Müslüman hekim, eczacı ve ebeler vilayet dâhiline görevlendirilmeye başlamıştır.